Jak rozpoznać podejrzane ogłoszenie samochodu i próbę oszustwa

1. Podejrzanie niska cena powinna skłonić do dodatkowej weryfikacji

Atrakcyjna cena sama w sobie nie oznacza oszustwa. Sprzedający może chcieć szybko sprzedać samochód, pojazd może wymagać napraw albo jego konfiguracja może być mniej atrakcyjna od innych egzemplarzy.

Jeżeli jednak cena jest wyraźnie niższa od wielu podobnych samochodów, warto ustalić przyczynę tej różnicy.

Porównaj ofertę z samochodami o podobnym:

• modelu i generacji,
• roczniku,
• silniku,
• przebiegu,
• wyposażeniu,
• stanie technicznym.

2. Sprawdź, czy zdjęcia i opis tworzą spójną całość

Dokładnie porównaj fotografie z informacjami zawartymi w ogłoszeniu.

Zwróć uwagę między innymi na sytuacje, gdy:

• na różnych zdjęciach samochód ma inne tablice rejestracyjne,
• kolor lub wyposażenie nie odpowiada opisowi,
• zdjęcia wyglądają jak wykonane w kilku zupełnie różnych miejscach,
• opis podaje sprzeczne informacje o roczniku lub wersji auta,
• sprzedający nie potrafi odpowiedzieć na podstawowe pytania dotyczące pojazdu.

Pojedyncza pomyłka może być zwykłym błędem. Kilka poważnych niespójności wymaga jednak wyjaśnienia.

W razie wątpliwości można również sprawdzić, czy te same fotografie nie pojawiają się w innych ogłoszeniach dotyczących zupełnie innego samochodu lub sprzedającego.

3. Uważaj na sztuczną presję czasu

Sprzedający może oczywiście informować, że samochodem interesują się również inne osoby. Nie powinno to jednak pozbawiać kupującego możliwości rozsądnej weryfikacji auta.

Szczególną ostrożność zachowaj, gdy słyszysz, że:

• pieniądze trzeba wysłać natychmiast,
• nie ma czasu na oględziny,
• VIN zostanie podany dopiero po wpłacie,
• samochodu nie można sprawdzić przed zapłatą,
• wyjątkowa oferta przepadnie w ciągu kilku minut.

Presja czasu jest często wykorzystywana po to, aby ograniczyć możliwość spokojnego sprawdzenia informacji i przemyślenia decyzji.

4. Zachowaj ostrożność przy zaliczce przed oględzinami

Rezerwacja samochodu i wpłata części ceny mogą występować w legalnych transakcjach, ale przelewanie pieniędzy nieznanej osobie przed sprawdzeniem pojazdu zwiększa ryzyko.

Szczególnie niepokojąca jest sytuacja, w której sprzedający odmawia pokazania samochodu albo podstawowych dokumentów, ale jednocześnie domaga się szybkiej wpłaty.

5. Uważaj na fałszywe linki do płatności i bankowości

Oszust może przesłać link prowadzący do strony przypominającej bank, operatora płatności, firmę kurierską albo serwis internetowy.

Celem takiej strony może być przechwycenie loginu, hasła, danych karty albo kodu autoryzacyjnego.

Sam wygląd strony nie potwierdza jej autentyczności. Fałszywa witryna może bardzo dokładnie naśladować stronę prawdziwej instytucji.

6. Sprawdź, z kim faktycznie prowadzisz transakcję

Przed zakupem należy ustalić, kto sprzedaje samochód i czy osoba ta jest uprawniona do przeprowadzenia transakcji.

Dodatkową ostrożność powinny wzbudzić sytuacje, w których rozmówca:

• nie chce wyjaśnić, dlaczego sprzedaje cudzy samochód,
• unika podstawowych informacji o pojeździe,
• podaje sprzeczne informacje o właścicielu,
• nie chce przedstawić dokumentów podczas oględzin,
• nalega na zapłatę na rachunek przypadkowej osoby trzeciej bez jasnego wyjaśnienia.

Jeżeli samochód sprzedaje osoba działająca w imieniu właściciela, podstawa takiego działania powinna być jasna przed finalizacją transakcji.

7. Nie rezygnuj z możliwości sprawdzenia samochodu

Zdjęcia, rozmowa telefoniczna i opis nie zastępują rzeczywistych oględzin używanego samochodu.

Jeżeli sprzedający odmawia jakiejkolwiek rozsądnej możliwości obejrzenia pojazdu, sprawdzenia VIN, wykonania jazdy próbnej albo kontroli auta przed zakupem, warto ustalić przyczynę.

Szczególną ostrożność zachowaj przy scenariuszach, w których samochód rzekomo znajduje się daleko, za granicą lub u pośrednika, a jedynym sposobem jego „zarezerwowania” ma być wcześniejszy przelew.

8. Co zrobić, gdy ogłoszenie lub wiadomość budzi podejrzenia?

Nie wykonuj podejrzanej płatności i nie przekazuj danych uwierzytelniających. Najpierw zweryfikuj informacje niezależnie od osoby, która je przesłała.

Możesz między innymi:

• ponownie sprawdzić dane ogłoszenia,
• porównać numer VIN i dokumenty,
• sprawdzić adres strony, do której prowadzi otrzymany link,
• skontaktować się z bankiem jego oficjalnym kanałem, jeżeli sprawa dotyczy płatności,
• zgłosić podejrzane ogłoszenie administratorowi serwisu,
• zgłosić próbę phishingu do CERT Polska.

Podejrzany SMS zawierający próbę phishingu można przekazać do CERT Polska na numer 8080. Inne incydenty i podejrzane strony można zgłaszać przez oficjalny formularz CERT Polska.

Jeżeli podałeś dane logowania do banku na fałszywej stronie albo zauważysz nieautoryzowane operacje, jak najszybciej skontaktuj się bezpośrednio ze swoim bankiem.